Metoda fiszek w 4 krokach – jak się uczyć, żeby się nauczyć

O metodzie nauki z wykorzystaniem niewielkich kartoników, czyli fiszek, zrobiło się ostatnio naprawdę głośno. To wszystko za sprawą Radka Kotarskiego, który opisuje ją w jednym z rozdziałów książki „Włam się do mózgu”. Jeśli nie miałeś jeszcze okazji, żeby ją wypróbować – koniecznie to zrób! Z tego wpisu dowiesz się, na czym polega i i jak zacząć z niej korzystać.

Metoda fiszek czy metoda Leitnera?

Nauka to walka z zapominaniem, dlatego należy powtarzać to, czego się nauczyliśmy. Nie należy jednak powtarzać zbyt często i wszystkiego, żeby nauka nie stała się nudna i męcząca. Potrzebny jest system nauki, który sprawi, że trudniejszy materiał będzie powtarzany odpowiednio często, by go zapamiętać, zaś materiał łatwiejszy — na tyle rzadko, by go nie zapomnieć.

Metoda fiszek to inaczej metoda Leitnera. Bo to właśnie Sebastian Leitner, autor powyższych słów, w bestsellerze Naucz się uczyć opisuje wspomniany „system nauki” i uświadamia, jak się uczyć, żeby się nauczyć. I co ważne –„rzeczywiście uczyć, a nie zadręczać się masochistycznie, co obecnie jest pod tym pojęciem praktykowane”. Niemiecki specjalista w dziedzinie systematyki psychodydaktycznej podkreśla, że „sedno, główny wysiłek, zasadnicza praca uczenia się to (…) niestrudzona walka z ludzkim zapominaniem”. I opisuje metodę, która umożliwia wygraną w tej walce. Czyli szybkie i trwałe zapamiętywanie materiału.

Metoda fiszek – co musisz mieć?

Żeby metoda fiszek przyniosła efekty wcale nie potrzebujesz skomplikowanych narzędzi. Do rozpoczęcia nauki wystarczą dwa elementy:

1. Fiszki

Czyli niewielkie kartoniki, na których umieszczamy materiał do zapamiętania. Jedna fiszka powinna zawierać tylko jedną informację. Przykładowo: jeśli uczysz się języka hiszpańskiego, piszesz “lis” na jednej stronie, a na odwrocie – “el zorro”. Oczywiście, to bardzo uproszczony opis, więcej informacji znajdziesz w artykule jak tworzyć własne fiszki.

Czyste fiszki – przejdź do sklepu

Gotowe fiszki do nauki języków obcych – przejdź do sklepu

2. Kartoteka autodydaktyczna

Czyli pudełko z przegródkami, w którym umieszczamy fiszki. Ale nie po to, by w nim zostały, tylko po to, by systematycznie je przekładać do kolejnych przegródek. W kolejnym akapicie opiszę, jak dokładnie wygląda nauka z fiszkami i pudełkiem MEMOBOX.

Pudełka na fiszki – przejdź do sklepu

Dlaczego metoda Leitnera działa?

Metoda fiszek wykorzystuje dwa mechanizmy uczenia się, których skuteczność została potwierdzona w badaniach. Pierwszy z nich to aktywne przypominanie sobie informacji – zamiast biernie czytać notatki, próbujemy samodzielnie odtworzyć odpowiedź. Drugi to powtórki rozłożone w czasie, dzięki którym wracamy do materiału wtedy, gdy zaczynamy go zapominać. To właśnie połączenie tych dwóch zasad sprawia, że uczymy się szybciej i zapamiętujemy więcej.

Metoda fiszek w 4 krokach

Metoda fiszek opiera się na czterech prostych zasadach, które pomagają zapamiętywać więcej materiału przy mniejszym wysiłku.

1. Nauka w małych porcjach

Nowe słowa, zwroty, konstrukcje zapisujemy na niewielkich kartonikach, żeby potem łatwiej było oddzielić informacje, które pamiętamy, od tych, które nadal wymagają powtórek. Dzięki temu każda fiszka zawiera tylko jedną informację, co ułatwia jej zapamiętanie i późniejszą ocenę, czy materiał został już opanowany.

2. Nauka w formie quizu

Każda powtórka ma formę krótkiego quizu. Awers fiszki (np. słówko w języku polskim) jest pytaniem, a rewers (np. odpowiednik w języku obcym) – odpowiedzią. Najpierw próbujemy samodzielnie przypomnieć sobie właściwą odpowiedź, a dopiero potem odwracamy fiszkę i sprawdzamy, czy mieliśmy rację. Taka forma nauki angażuje bardziej niż bierne czytanie notatek, a obserwowanie, jak fiszki przesuwają się do kolejnych przegródek, daje satysfakcję i motywuje do dalszej nauki.

3. Mądre powtórki

W metodzie Leitnera kluczowe są powtórki – materiał, który sprawia trudność, wraca do nas częściej. Ten, który już dobrze pamiętamy, powtarzamy coraz rzadziej.

System nauki z pudełkiem MEMOBOX jest prosty:

• nowe fiszki trafiają do pierwszej przegródki,
• po zapełnieniu przegródki robimy powtórkę,
• poprawnie rozwiązane fiszki przechodzą do kolejnej przegródki,
• błędnie rozwiązane fiszki wracają do pierwszej.

Każda kolejna przegródka jest większa od poprzedniej, dlatego materiał powtarzamy w coraz większych odstępach czasu. To właśnie regularne powtórki rozłożone w czasie pomagają utrwalić wiedzę na dłużej. To właśnie wielokrotne powracanie do tego samego materiału w coraz większych odstępach czasu sprawia, że zapamiętujemy go na dłużej.

W tym artykule znajdziesz szczegółowy opis tego, jak uczyć się z pudełkiem MEMOBOX.

4. Systematyczność

Uczymy się po kilkanaście minut, ale codziennie, a nie np. godzinę tylko raz w tygodniu. Dlaczego? Badania pokazują, że dwukrotnie dłuższa nauka nie oznacza dwukrotnie lepszych efektów. Znacznie większe znaczenie mają regularne powtórki i odpowiednie rozłożenie materiału w czasie.

A to wszystko po to, by maksymalnie wykorzystać czas, który możemy przeznaczyć na naukę. I uczyć się tak, żeby się nauczyć. To przecież jedyny sensowny scenariusz!

Wszystkie cytaty pochodzą z książki S. Leitnera Naucz się uczyć. Dowiesz się z niej między innymi, czy inteligencja jest wyuczalna, dlaczego warto mieć w pamięci „haki” i jak samodzielnie stworzyć kartotekę autodydaktyczną.